طرح جهش مسکن/پیشنهاد به وزیر محترم راه و شهرسازی

به گزارش روابط عمومی سازمان بسیج مهندسین صنعت و معدن سپاه امام رضا(ع) مرکز مطالعات حمکرانی اسلامی با انتشار نامه ای خطاب به وزیر راه و شهرسازی راهکارهای مناسب جهت جهش هرچه بیشتر در زمینه ساخت مسکن ارائه نمود.

متن این نامه بدین شرح است:

جناب آقای مهندس رستم قاسمی
وزیر محترم راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران
سلام علیکم و رحمه الله

موضوع: طرح جهش مسکن

با صلوات بر محمد و آل محمدصلی الله علیه و آله احتراما ضمن تبریک فرارسیدن ماه ربیع الاول، همانگونه که مستحضر می باشید با آغاز به کار دولت سیزدهم، یکی از مهمترین وعده های آن یعنی فرایند تسهیل در تامین مسکن مردم با مدیریت جهادی حضرتعالی در حال عملیاتی شدن است و طرح جهش مسکن طی ماه آینده وارد مرحله اجرایی خود خواهد شد بر همین اساس ضمن عرض خداقوت و آرزوی توفیقات مستمر، نظر حضرتعالی را به چند موضوع اساسی و بنیادین که ماحصل فعالیت های گروه اقتصاد مرکز مطالعات حکمرانی اسلامی در حوزه صنعت ساختمان است جلب می نمایم:
1. طرح مسکن مهر که با بی توجهی دولت جناب آقای روحانی هنوز هم واحدهای بسیاری از آن به بهره برداری نرسیده اند هر چند در مجموع نمره قبولی گرفت اما لازم است در اجرای هر طرح جدید در حوزه مسکن منجمله طرح جهش مسکن، به آن از دریچه نقد نگریست و کاستی ها و ضعف های آن را احصا کرد تا مجددا تجارب گذشته تکرار نشود.

2. با پیروزی انقلاب اسلامی ایران حرکت تمدن ساز انقلاب سرعت بیشتری به خود گرفت اما متاسفانه آن تحولی که می باید در حوزه معماری و شهرسازی اسلامی شکل بگیرد محقق نگردید و پس از انقلاب با اینکه با رشد صدها درصدی شهرها مواجه شدیم اما شاهد بودیم که متاسفانه با دستان وزرای انقلابی معماری سرد و بی روح غربی بر فضای شهرهای جمهوری اسلامی حاکم گردید و عوارض خود را بر روح و جان ایرانیان باقی گذاشت لذا لازم است با عبرت از فعالیت-های گذشته خصوصا در اجرای طرح های بزرگ مسکن مانند طرح جهش تولید توجه به شهرسازی اسلامی مد نظر قرار گیرد چرا که معماری اسلامی نخستین جلوه مدنیت مسلمانان و پیشران تمدن نوین اسلامی است.

3. از جمله نقاط ضعف طرح های مسکنی که تا کنون اجرا شده اند کم توجهی به ویژگی های اساسی شهر سازی خصوصا در شهرهای بزرگ بوده است و معمولا تصور از ایجاد یک شهر به ایجاد تعدادی ساختمان در کنار یکدیگر تقلیل پیدا نموده است و اشتغال مستقل، عوامل فرهنگی، کیفیت ساخت و ساز، روح شهروندی، سائق های فردی و اجتماعی و بسیاری عوامل دیگر چندان مورد عنایت طراحان و شهرسازان واقع نشدند و این امر شهرهای جدید ایجاد شده در اطراف شهرهای بزرگ را به خوابگاه افرادی تبدیل نموده است که توان تامین هزینه های مسکن در شهرهای بزرگ را نداشتند و به تبع آن معضلات عمیق اجتماعی و امنیتی گریبان این شهرهای نوپدید را گرفته است و نه تنها آن گونه که ادعا می-شد گرفتاری ها و مشکلات شهرهای بزرگ مانند ترافیک، آلودگی هوا و .. مرتفع نگردیدند بلکه افزایش نیز پیدا کردند.

به عنوان مثال در طرحی که خدمت وزرای اسبق در خصوص شهر جدید پرند ارسال شده بود عزیران مسئول را به این نکته توجه داده بودیم که لازم است یک، دو و حتی سه وزارتخانه به همراه سازمان ها و موسسات تابعه به این شهر جدید منتقل شوند، مسکن های سازمانی کارکنان آن با تجمیع با مسکن مهر با کیفیت مناسب ساخته شوند و وزرای محترم و معاونین ایشان نیز اسکان خانواده خود را در این شهر قرار دهند تا عملا روح شهر نشینی به این شهر تزریق شود، مشکلات و مسائل آن با سرعت حل شوند و پرند دیگر خوابگاهی برای افراد کم توان و مستضعف نباشد علاوه بر آن شاهد کاهش محسوس ترافیک و بهبود آلودگی هوا در شهر تهران باشیم.

4. واگذاری امر ساخت مسکن به مردم و تبدیل دولت به پشتیبان این امر گام بسیار مثبتی است اما لازم است به این نکته مهم توجه شود که آیا همه مردم خصوصا آنهایی که مشمول طرح جهش مسکن می شوند توان ساختن مسکن با رعایت همه دستورالعمل ها و منظورها را دارند یا خیر و لازم است برای این موضوع تدابیر لازم از قبل اندیشیده شود تا در آینده با حجمی از ساختمان های نیمه کاره و پرونده های متعدد قضایی مواجه نباشیم.

5. هر چند سرعت دولت محترم در اجرایی کردن طرح جهش مسکن قابل تقدیر است اما لازم است طرح مذکور قبل از اجرا، مورد نقد مراکز تحقیقاتی، پژوهشی و مطالعاتی چه درحوزه مباحث فنی و چه در حوزه علوم انسانی قرار گیرد تا با رفع ایرادهای احتمالی و هم افزایی بنگاه های اندیشه ورزی شاهد اجرای پر قدرت¬تر و موثرتر آن باشیم.

6. توجه به کیفیت ساختمان سازی و تقویت نظارت های سازمان های ناظر چه در تولید مصالح ساختمانی و چه در طی فرایند ساختمان سازی از جمله مواردی است که در این طرح نیاز به توجه دو چندان دارد، در حالی که در برخی از نقاط دنیا عمر مفید ساختمان ها به صد سال می رسد شاهد آن هستیم که در کشور عزیز ما ساختمان های بیش از سی سال ساختمان کلنگی محسوب می شوند که این امر عملا به اتلاف منابع معدنی، سرمایه انسانی و منابع ریالی محدود کشور منجر شده است.

7. حفظ تلاش های جهادی فعلی و ارتقاء پایدار وزارت راه و شهرسازی به عنوان متولی امر مسکن نیاز به ایجاد تغییرات ساختاری و استفاده از جوانان متخصص و متعهد دارد که نباید در میان مشغله های جاری وزارت راه و شهرسازی مورد غفلت واقع شود باید توجه داشت در بلند مدت ارتباطات خاص و ویژگی های برجسته مدیریتی وزیر محترم نمی تواند چندان گره گشا باشد و اگر ساختار وزارتخانه متحول نگردیده و نیروی جوانان متعهد و متخصص به آن تزریق نگردد شاهد آن خواهیم بود که ساختار و کارکنان وزارتخانه یاد شده اولین مانعی خواهد بود که تحقق وظایف قانونی وزارت راه و شهرسازی را به مخاطره خواهند انداخت.

برای حضرتعالی که ذخیره انقلاب اسلامی برای دوران حساس کنونی بوده اید آرزوی موفقیت ذیل توجهات حضرت بقیه الله الاعظم ارواحنا فداه دارم.

احسان خانه آباد
مدیر مرکز مطالعات حکمرانی اسلامی